چرا درس شیمی اهمیت زیادی دارد؟
شیمی یکی از مهمترین دروس رشتههای تجربی و ریاضی است که هم در امتحانات نهایی و هم در کنکور سراسری نقش بسیار مهمی دارد.
بسیاری از دانشآموزان تصور میکنند شیمی فقط یک درس حفظی یا فقط یک درس مسئلهای است؛ در حالی که شیمی ترکیبی از سه بخش اصلی است:
✔ حفظیات
✔ مفاهیم
✔ مسائل و محاسبات
به همین دلیل برای موفقیت در شیمی نمیتوان از یک روش مطالعه ثابت استفاده کرد و هر بخش نیاز به روش مطالعه مخصوص خود دارد.
بخش اول: مطالعه حفظیات شیمی
حفظیات شیمی بخش مهمی از سوالات امتحان نهایی و کنکور را تشکیل میدهد.
اما حفظ کردن به معنی چند بار خواندن متن کتاب نیست.
هدف اصلی این است که بتوانید جزئیات کتاب درسی را به خوبی درک و بازیابی کنید.
چگونه حفظیات شیمی را بخوانیم؟
-
متن کتاب درسی را با دقت مطالعه کنید.
-
زیر نکات مهم خط بکشید.
-
جدولها، شکلها و نمودارها را بررسی کنید.
-
برای هر فصل خلاصهنویسی انجام دهید.
-
مطالب را به صورت دورهای مرور کنید.
اگر یک هفته بعد از مطالعه بتوانید به سوالات آن مبحث پاسخ دهید، یعنی مطالب به خوبی در ذهن شما تثبیت شدهاند.
بخش دوم: مطالعه مفاهیم شیمی
بسیاری از دانشآموزان مفاهیم را با حفظیات اشتباه میگیرند.
در سوالات مفهومی معمولاً حفظ کردن متن کتاب کافی نیست.
باید بتوانید بین مطالب مختلف کتاب ارتباط برقرار کنید.
برای مثال:
-
علت یک واکنش را توضیح دهید.
-
ارتباط ساختار مواد با ویژگیهای آنها را تشخیص دهید.
-
نتیجه تغییر شرایط یک واکنش را پیشبینی کنید.
بهترین روش یادگیری مفاهیم شیمی
-
بعد از مطالعه هر مطلب، دلیل و مفهوم آن را از خود بپرسید.
-
مثالهای مختلف حل کنید.
-
تستهای مفهومی متنوع بزنید.
-
هنگام مطالعه از خود سوال طرح کنید.
هرچه تعداد تستهای مفهومی بیشتری حل کنید، قدرت تحلیل شما افزایش پیدا میکند.
بخش سوم: مطالعه مسائل شیمی
مسائل مهمترین بخش شیمی برای بسیاری از دانشآموزان است.
واقعیت این است که مسائل شیمی به صورت زنجیرهای و پیوسته طراحی شدهاند.
یعنی یادگیری فصلهای جدید به تسلط بر مباحث قبلی وابسته است.
برای مثال ممکن است در یک سوال:
-
استوکیومتری دهم
-
بازده درصدی یازدهم
-
و pH دوازدهم
همزمان مورد استفاده قرار بگیرند.
به همین دلیل ضعف در مباحث پایه، باعث مشکل در مباحث پیشرفتهتر خواهد شد.
بهترین روش مطالعه مسائل شیمی
۱. آموزش کامل مفاهیم
قبل از حل تست باید روش حل مسئله را کاملاً یاد بگیرید.
۲. حل مثالهای آموزشی
مثالهای کلاس و کتاب را چند بار حل کنید.
۳. حل تستهای آموزشی
ابتدا تستهای ساده و آموزشی را کار کنید.
۴. تکرار تستهای مهم
بسیاری از دانشآموزان تصور میکنند هر تست فقط یک بار باید حل شود.
این یک اشتباه بزرگ است.
در مسائل شیمی ارزش یک تست که سه بار حل شده، بسیار بیشتر از سه تستی است که فقط یک بار حل شدهاند.
گاهی بار سوم یا چهارم متوجه ایده اصلی طراح سوال میشوید.
تستهای مفهومی یا تستهای محاسباتی؟
هر دو مهم هستند اما روش مطالعه آنها متفاوت است.
تستهای محاسباتی
-
تکرار مهمتر از تنوع است.
-
تستهای مهم را چند بار حل کنید.
-
برای مباحث ضعیف روزانه تمرین داشته باشید.
تستهای مفهومی
-
تنوع تست اهمیت بیشتری دارد.
-
از منابع مختلف سوال حل کنید.
-
دیدگاههای مختلف طراحان را بررسی کنید.
برنامه پیشنهادی برای مطالعه شیمی
برای موفقیت در شیمی میتوانید این الگو را اجرا کنید:
مرحله اول
مطالعه متن کتاب درسی
مرحله دوم
مطالعه جزوه یا درسنامه
مرحله سوم
مرور نکات مهم و خلاصهنویسی
مرحله چهارم
حل تمرین و مثال
مرحله پنجم
تست آموزشی
مرحله ششم
تست زماندار
مرحله هفتم
تحلیل کامل تستهای غلط
اشتباهات رایج در مطالعه شیمی
❌ حفظ کردن مطالب بدون فهمیدن مفهوم آنها
❌ بیتوجهی به متن کتاب درسی
❌ حل نکردن مسائل به صورت مستمر
❌ فقط تست جدید زدن و مرور نکردن تستهای قبلی
❌ حذف مباحث پایه
❌ تحلیل نکردن آزمونها و تستهای غلط
جمعبندی
اگر بخواهیم روش صحیح مطالعه شیمی را در یک جمله خلاصه کنیم:
شیمی درسی ترکیبی است و برای موفقیت در آن باید حفظیات را مرور کنید، مفاهیم را عمیق بفهمید و مسائل را بارها تمرین کنید.
به یاد داشته باشید:
✔ کتاب درسی مهمترین منبع شیمی است.
✔ مفاهیم را حفظ نکنید؛ درک کنید.
✔ مسائل را بارها تمرین کنید.
✔ تستهای مهم را چندین بار حل کنید.
✔ تحلیل تستها را جدی بگیرید.
با اجرای این اصول میتوانید هم در امتحانات نهایی و هم در کنکور سراسری درصدهای بسیار خوبی در درس شیمی کسب کنید.
